Jaki jest najlepszy wiek na szachy?

0
1668

Czeski arcymistrz Lubomir Kavalek opublikował w czasopiśmie Huffington Post świetny materiał na temat kariery szachistów. Poniżej tłumaczenie tego artykułu.

 Gracz futbolu amerykańskiego przeżywa w NFL średnio tylko 3 lata. Kariera czołowego szachisty trwa minimum 25 lat, a nawet dłużej. Może on rywalizować z najlepszymi jako nastolatek i kontynuować grę na tym poziomie przez następne sześć, siedem dekad aż zostanie „wiecznym” wojownikiem. W jakim momencie gra on najlepiej? Jaki jest optymalny wiek, w którym szachista odnosi największe sukcesy?

Dwa ważne wydarzenia w 2012 roku demonstrują, jak czołowi zawodnicy  z różnych generacji mogą rywalizować na najwyższym poziomie. Kiedy Vishi Anand(42 lata) pokonywał Borisa Gelfanda(44 lata) w meczu o Mistrzostwo Świata w Moskwie w czerwcu, suma ich lat wynosiła 86, co spowodowało, że zostali najstarszymi zawodnikami w historii meczów o Mistrzostwo Świata. Magnus Carlsen(21 lat) i Fabiano Caruana(20 lat) podzielili pierwsze miejsce w „Wielkim Szlemie” rozgrywanym w San Paulo/Bilbao w październiku. Carlsen wygrał w dogrywce i zdobył trofeum. Zobaczmy inne znaczące osiągnięcia w różnym wieku największych szachistów.

15 lat – Rekord Fishera

Bobby Fischer jest najlepszy z wszystkich zawodników 15 lat i młodszych. W 1958 roku Fischer(15 lat) zakwalifikował się z turnieju międzystrefowego w Portoroż do turnieju kandydatów w 1959 roku zajmując pierwsze miejsce wśród 9 najlepszych szachistów świata. Nikt nigdy nie pobił tego rekordu. Punkt odniesienia jest zbyt wysoko. Efektem ubocznym jego wspaniałego rezultatu było zostanie najmłodszym arcymistrzem na świecie. Ale to inna historia.

Tytuł i wiek przyciągnęło wielu młodych zawodników i wyścig się zaczął. Judith Polgar, najlepsza w historii kobieta, opisała swoją rywalizację na tym polu w książce „Jak pobiłam rekord Fischera„, opublikowanej przez Quality Chess. Judith zajmowała 93 miejsce na liście FIDE, kiedy została arcymistrzem, wyprzedzając Fishera o 35 dni. Inny reprezentant Węgier Peter Leko pobił rekord Polgar o 6 dni. Siergiej Kariakin jest jedynym zawodnikiem, który został arcymistrzem poniżej 13 roku życia w 2003 roku.

Tytuł arcymistrza jest jak prawo jazdy” kiedyś powiedział mi jugosłowiański arcymistrz dr. Petar Trifunovic. „Możesz prowadzić samochód, ale ciągle potrzebujesz zdobyć doświadczenie, aby robić to dobrze„. Powiedział to w późnych latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku, kiedy było tylko 70 arcymistrzów. 15-latek pokazuje talent, ale jest ciągle świeży i potrzebuje rozwoju.

16 lat – Pij lub jedź

W Stanach Zjednoczonych dziecko może prowadzić samochód w wieku 16 lat. W Europie może pić alkohol. Kiedy w 1959 roku 16-letni Fischer rozgrywał swój pierwszy turniej kandydatów, to trzech sowieckich utalentowanych zawodników w tym wieku rozgrywało swoje pierwsze zagraniczne zawody. Borys Spasski podzielił czwarte miejsce w silnym turnieju w Bukareszcie w 1953 roku. Anatol Karpow na 16 urodziny w 1967 roku wygrał w czeskim mieście Trinec. Garry Kasparow wygrał turniej w Banja Luce w 1979 roku. Wszyscy trzej zostali Mistrzami Świata.

19 lat – rekord Carlsena

Magnus Carlsen osiągnął najwyższy na świecie ranking ELO w wieku 19 lat. W tym miesiącu, w wieku 22 lat, zbliżył się on na trzy punkty do absolutnego rekordu Kasparova z 1999 roku osiągając 2848 pkt ELO.

22 lata – rekord Kasparowa

Garry Kasparow został Mistrzem Świata w 1985 roku, jako najmłodszy w historii 22-letni zawodnik. Przez następne 20 lat miał najwyższy ranking na świecie.

Inne pamiętne osiągnięcia 22-latków:

Paul Morphy(18371884) w 1859 roku powrócił ze swojego zwycięskiego pobytu w Europie jako nieoficjalny Mistrz Świata.

Harry Nelson Pillsbury(18721906) zwyciężył w słynnym turnieju w Hastings w 1895 roku – w jednym z najsilniejszych w historii.

Wyjątkowy turniej AVRO w 1938 roku wygrał Paul Keres(22 lata) wspólnie z Ruebenem Fine(24 lata).

Wiek 22 lat wygląda na znaczący. Szachiści stają się zawodowcami w tym wieku i szachy stają się częścią ich życia. Zaczynają stabilizować swoją grę. W tym samym czasie mnóstwo utalentowanych zawodników przestaje grać. Zwykle zbliżają się do końca studiów i zaczynają szukać pracy.

Kilku utalentowanych zawodników zostało Mistrzami Świata w po dwudziestce: Michał Tal w wieku 23 lat, Anatol Karpow w wieku 24 lat, Emanuel Lasker oraz Władymir Kramnik w wieku 25 lat.

30 lat – energia i doświadczenie

Około 30 roku życia czołowi szachiści konsolidują swoją grę i mogą osiągnąć swoje rezultaty w oparciu o energię oraz doświadczenie. Fischer został Mistrzem Świata w wieku 29 lat. Spasskiego uważano za najlepszego szachistę świata w 1966 roku, kiedy miał 29 lat, ale nie udało mu się pokonać Tigrana Petrosjana.

Veselin Topałow zwyciężył w Mistrzostwach Świata FIDE w San Luis w Argentynie w wieku 30 lat. Levon Aronian, lider zwycięskiej drużyny Armenii, właśnie osiągnął trzydziestkę. Obecnie jest nr. 2 na świecie 33 punkty za Carlsenem.

35 lat – Szczyt

To jest wiek (plus minus 3 lata), kiedy zawodnik osiąga szczyt kariery. Aleksander Alechin miał 35 lat, kiedy został Mistrzem Świata pokonując Jose Raula Capablankę w 1927 roku w Buenos Aires.

Capablanka i Petrosjan zostali Mistrzami Świata w wieku 32 lat. Max Euwe w wieku 34 lat. Dwóch starych przeciwników Michaił Botwinnik oraz Wasilij Smysłow zostali Mistrzami Świata w wieku 36 lat.

Vishi Anand zwyciężył w zjednoczeniowych Mistrzostwach Świata w wieku 37 lat, ale wygrał też Mistrzostwo Świata FIDE w wieku 31 lat.

40 lat – Motywacja

Wszystko ponad ten wiek to już premia. Zawodnik w tym wieku myśli o emeryturze szachowej i wielu z nich znika z orbity. Kasparow skończył profesjonalną karierę zaraz po 42 urodzinach w 2005 roku.

Niektórzy arcymistrzowie w okolicach czterdziestki grają jedna ciągle bardzo dobrze. Anand jest aktualnych Mistrzem Świata, a ma 42 lata. Vasilij Ivanchuk (43 lata) jest ciągle w pierwszej dziesiątce listy FIDE. Borys Gelfand, tegoroczny przeciwnik Ananda, podzielił pierwsze miejsce w październikowym turnieju Grand Prix FIDE w wieku 44 lat. Motywacja to podstawa.

Karpow rozegrał swój najlepszy turniej w Linares w 1994 roku w wieku 42 lat. Zdobył o 2,5 pkt więcej od następnych przeciwników – Kasparowa i Shirova – zdobywając 11 pkt z 13 partii. Ale 6 lat później Karpow wypał z pierwszej dziesiątki FIDE po 28 latach.

50 lat – Steinitz

Po byciu najlepszym szachistą świata przez 20 lat William Steinitz finalnie został oficjalnym Mistrzem Świata w 1886 roku w wieku 58 lat.

Botwinnik rozegrał swój ostatni turniej w Leiden w wieku 58 lat.

60 lat – rekord Smysłowa

W wieku 63 lat Smysłow był tylko o jeden mecz przed grą w meczu o tytuł Mistrza Świata w 1984 roku. Przegrał on finałowy pojedynek pretendentów z Kasparowem.

70 lat – wiek humoru

Zawodnicy w tym wieku nie spodziewają się już zwycięstw turniejowych, ale cągle mają wiele radości z gry. W wieku 72 lat Miguel Najdorf, polsko-argentyński arcymistrz osiągnął przyzwoity wynik w Bugojno w 1982 roku. Kasparow wygrał te zawody i to było jego pierwsze zwycięstwo w superturnieju. Po tym turnieju Najdorf powiedział do mnie:

-„Kavalek, masz dziś szczęście!

– „Dlaczego, Miguel?

– „Dlatego że podzieliłeś miejsce w superturnieju ze świetnym Najdorfem!

80 lat i więcej

Viktor Korcznoj, dwukrotny finalista meczów o tytuł Mistrza Świata(1978 i 1981) ciągle z zapałem gra w turniejach. On jest wieczny.

W ostatnią sobotę Karpow zwyciężył w turnieju w Cap d’Agde we Francji pokonując w finale Ivanchuka.